“Dzecko ma ADHD” – to określenie opisujące dziecko, którego funkcjonowanie poznawcze i emocjonalne wiąże się z ADHD lub AuDHD (współwystępowaniem ADHD i spektrum autyzmu). Artykuł jest skierowany do rodziców dzieci z ADHD, nauczycieli i specjalistów, którzy chcą lepiej zrozumieć deficyt uwagi, nadpobudliwość psychoruchową i jednocześnie świadomie rozwijać potencjał ADHD. Pokazuje, że właściwe zrozumienie trudności dziecka pozwala nie tylko pomóc dziecku w codziennym funkcjonowaniu, ale też realnie wzmacniać jego samoocenę i mocne strony.
“Ma ADHD” Jak wspierać dziecko i rozwijać jego potencjał (ADHD i AuDHD)
Rodzice dzieci z ADHD oraz specjaliści bardzo często skupiają się na objawach: zaburzeniach uwagi, nadaktywności i impulsywności. To zrozumiałe, bo te obszary realnie utrudniają funkcjonowanie dziecka w domu i szkole. Jednocześnie coraz więcej badań i doświadczeń klinicznych pokazuje, że mózg ADHD potrafi działać w sposób wyjątkowy, a właściwe wsparcie pozwala wydobywać jego potencjał.
W tym artykule pokażemy, jak spojrzeć na ADHD i AuDHD nie tylko przez pryzmat deficytów, ale także mocnych stron dzieci, takich jak kreatywność, hiperfokus czy nieskończone pokłady energii. Dowiesz się, jak wzmacniać samoocenę dziecka, jak pomagać mu w koncentracji uwagi oraz jak budować realne, wspierające strategie na co dzień.
Czym jest ADHD i AuDHD – krótkie uporządkowanie pojęć
ADHD, zespół nadpobudliwości psychoruchowej i deficyt uwagi
ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, to neurorozwojowe zaburzenie, którego główne objawy obejmują:
-
- deficyt uwagi i zaburzenia koncentracji uwagi,
- nadpobudliwość psychoruchową,
- objawy impulsywności.
Objawy zespołu ADHD wpływają na zachowanie dziecka, jego relacje, naukę i samoocenę. Ważne jest jednak, aby pamiętać, że dziecko z zespołem nadpobudliwości nie „nie chce”, lecz często „nie potrafi” funkcjonować według neurotypowych standardów.
AuDHD – gdy ADHD i spektrum autyzmu współwystępują
AuDHD to określenie opisujące osoby, u których współwystępują ADHD i cechy ze spektrum autyzmu. W praktyce oznacza to:
-
- specyficzny proces koncentracji uwagi (np. przechodzenie między deficytem uwagi a hiperfokusem)
- trudności w relacjach i komunikacji,
- bardzo nierówny profil funkcjonowania dziecka.
Właśnie w AuDHD szczególnie wyraźnie widać, jak ważne jest zrozumienie trudności, ale też świadome rozwijanie potencjału.
Objawy ADHD i trudniejsze zachowanie dziecka – co naprawdę obserwujemy?
Zaburzenia koncentracji uwagi i czas koncentracji
Jednym z najczęstszych powodów zgłoszeń jest to, że dziecko ma problemy z koncentracją. W praktyce może to wyglądać tak, że:
-
- dziecko koncentruje uwagę bardzo krótko na zadaniach mało interesujących,
- łatwo się rozprasza bodźcami z otoczenia,
- ma trudność z dokończeniem zadań.
Warto podkreślić, że koncentracja uwagi dziecka z ADHD nie jest „słabsza”, jest inna. Mózg ADHD reaguje silniej na nowość, emocje i zainteresowanie.
Nadpobudliwość psychoruchowa i impulsywność
Nadpobudliwość psychoruchowa nie zawsze oznacza bieganie i wiercenie się. U części dzieci objawia się jako:
-
- wewnętrzny niepokój,
- szybkie mówienie i działanie,
- trudność w hamowaniu reakcji.
Impulsywność bywa mylona z zaburzeniami zachowania, choć w rzeczywistości często wynika z trudności w samoregulacji.
Mózg dziecka z ADHD potrafi więcej, niż się powszechnie uważa
Mózg dziecka z ADHD funkcjonuje inaczej niż mózg neurotypowy, ale to nie oznacza, że działa gorzej. Badania neuropsychologiczne pokazują, że taki mózg szybciej przetwarza bodźce z otoczenia, intensywniej reaguje na emocje i mocniej je przeżywa. Jednocześnie może mieć trudność z regulacją uwagi, zwłaszcza wtedy, gdy zadanie nie jest dla dziecka interesujące lub znaczące.
To właśnie dlatego dzieci z ADHD często:
-
- myślą nieszablonowo,
- szybko łączą fakty,
- wykazują dużą kreatywność i elastyczność myślenia.
Trudność polega na tym, że szkolne wymagania rzadko są dopasowane do takiego sposobu pracy mózgu. W efekcie potencjał dziecka bywa niezauważony albo mylony z brakiem motywacji czy „niegrzecznym zachowaniem”.
Hiperfokus jako ważny zasób
Hiperfokus to zdolność mózgu dziecka z ADHD do bardzo głębokiego skupienia się na temacie, który jest dla niego naprawdę interesujący. Gdy coś angażuje emocjonalnie lub poznawczo, dziecko potrafi poświęcić temu ogromną ilość uwagi, energii i czasu.
W ADHD i AuDHD hiperfokus może stać się fundamentem:
-
- rozwijania pasji i zainteresowań,
- budowania realnych kompetencji,
- wzmacniania poczucia sprawczości i własnej wartości,
- wydobywania potencjału dziecka z ADHD.
Hiperfokus nie oznacza, że dziecko „powinno umieć skupić się zawsze”. Oznacza natomiast, że jego mózg potrafi pracować bardzo efektywnie wtedy, gdy zadanie ma dla niego sens. Rolą dorosłych nie jest gaszenie tego mechanizmu, ale nauczenie się, jak go rozpoznawać i mądrze wykorzystywać w nauce i codziennym funkcjonowaniu.
Mocne strony dzieci z ADHD i AuDHD
Kreatywność i nieszablonowe myślenie
Dzieci z ADHD często:
-
- łączą fakty w nieoczywisty sposób,
- proponują rozwiązania, na które inni nie wpadają,
- myślą obrazami, ruchem, skojarzeniami.
To ogromny zasób, który warto wzmacniać, zamiast „prostować”.
Determinacja i głębokie zainteresowania
Gdy dziecko z ADHD czymś się zainteresuje:
-
- potrafi wejść w temat bardzo głęboko
- uczy się intensywnie i z zaangażowaniem,
- buduje wiedzę ekspercką.
Wrażliwość i empatia
Choć często mówi się o zaburzeniach emocjonalnych, wiele dzieci neuroróżnorodnych wykazuje specyficzną, głęboką empatię – szczególnie wobec innych osób neuroróżnorodnych .
Jak wspierać dziecko i wzmacniać samoocenę
Wzmacnianie samooceny dziecka w praktyce
Wzmacnianie samooceny dziecka nie polega na bezkrytycznym chwaleniu. Skuteczne jest:
-
- nazywanie konkretnych mocnych stron,
- realistyczne mówienie o trudnościach,
- pokazywanie, że „inaczej” nie znaczy „gorzej”.
Rola dorosłych – pomoc psychologiczno-pedagogiczna
Dobrze zaplanowana Pomoc psychologiczno-pedagogiczna powinna:
-
- uwzględniać potencjał ADHD,
- dostosowywać wymagania,
- wspierać dziecko w regulacji emocji i uwagi.
Wielu rodziców, nauczycieli specjalistów korzysta z pogłębionej wiedzy, np. z Kursu o ADHD – jak wspierać i rozumieć dziecko lub z kompleksowego kursu w całości poświęconemu AuDHD.
Tabela: trudności i mocne strony dziecka z ADHD
| Obszar funkcjonowania | Trudności dziecka | Potencjał ADHD |
|---|---|---|
| Koncentracja uwagi | Krótki czas koncentracji | Hiperfokus |
| Zachowanie dziecka | Impulsywność | Spontaniczność |
| Emocje | Intensywne reakcje | Wrażliwość |
| Nauka | Problemy z rutyną | Kreatywność |
FAQ – najczęstsze pytania
Jakie są przyczyny zespołu nadpobudliwości?
Przyczyny ADHD są neurobiologiczne i genetyczne. Nie wynikają z błędów wychowawczych ani „złego zachowania dziecka”.
Czy diagnoza ADHD pomaga dziecku?
Tak, diagnoza ADHD pozwala lepiej zrozumieć trudności dziecka i dobrać skuteczne formy wsparcia.
Jak pomóc dziecku z deficytem uwagi w nauce?
Pomaga dostosowanie metod nauki, praca w krótkich blokach oraz łączenie zadań z zainteresowaniami dziecka.
Czy dziecko z ADHD poradzi sobie w przyszłości?
Tak. Przy odpowiednim wsparciu ADHD dziecko radzi sobie, rozwijając swoje mocne strony i budując satysfakcjonujące życie.
Dowiesz się więcej o mocnych stronach dzieci z ADHD i AuDHD.
Jako uzupełnienie tematu polecamy też powiązany wpis blogowy o pracy nad wspieraniem pamięci dziecka: Jak pomóc dziecku odnaleźć się dziecku z AuDHD w szkolnej rzeczywistości?
Zobacz również najnowszy odcinek w którym ekspertka z ponad 20 letnim doświadczeniem, Joanna Węglarz mówi o tym, jak odkryć potencjał dzieci neuroatypowych.
Podsumowanie
Rozpoczęliśmy ten artykuł od pytań o trudności z koncentracją, impulsywność i codzienne wyzwania, z jakimi mierzą się rodzice dzieci z ADHD. Odpowiedzi pokazują, że diagnoza ADHD czy AuDHD nie oznacza braku potencjału. Wymaga natomiast wiedzy, zrozumienia i świadomego wsparcia, dopasowania działań do indywidualnego profilu dziecka.
Najważniejsze rzeczy, o których warto pamiętać:
-
- ADHD i AuDHD to neuroróżnorodność, nie wada charakteru.
-
- Mózg dziecka z ADHD i AuDHD potrafi działać wyjątkowo skutecznie w sprzyjających warunkach.
-
- Wzmacnianie samooceny dziecka jest kluczowe dla jego rozwoju.
-
- Mocne strony dzieci warto rozwijać równolegle z pracą nad trudnościami.


